Op de UIT-markt vanavond het onverwoestbare ‘Vluchten kan niet meer’. Het klonk wanhopiger dan eerdere keren (rara). ”We maken ons eigen alternatiefje” – de gelieven geloofden niet echt in de houdbaarheid van hun oplossing. Toch weer een noodverband.

Wat zich verder opdrong, in de samenzang van twee dames en een heer: de oneerlijkheid van de jeugd. Jenny Arean legde het ongenadig af tegen de jongere, langere en ook wel meer naar het publiek/ haar medezangers uitgaande Nynke Laverman. Mijn blik werd onweerstaanbaar naar Laverman getrokken, die het er niet om te doen leek publiekslieveling te zijn of de concurrentie met Arean aan te gaan (wat haar aantrekkelijkheid nog meer verhoogde). Een ongelijke strijd met mij als scheidsrechter, geleid door domme biologie.

10 jaar – Mijn eerste bril kiest moeder. ”Zo’n donkerbruin montuur staat leuk bij je blonde haar”. Ik durf geen nee te zeggen. Brildragers zijn al schaars en de enige met ook zo’n donkerbruin hoornen montuur is nu net die ‘rare’ klasgenoot, non-communicatief, raar fronsend of ongemakkelijk leunend op zijn scheef neergezette voet. Vier jaar lang blijft de bril in zijn koker, diep weggestopt in het zijvak van mijn schooltas. Ik kies een bankje voor in de klas. Filmvertoningen zijn de uitzondering. Dan zet ik hem sluiks op als het licht is gedoofd en meteen weer af zodra het eind zich aankondigt.

14 jaar – Moeder gaat mee, ik kies, in dezelfde optiekwinkel. De keus is geen probleem: een pilotenbril, die zijn in de mode, en met die keuze ben ik dat ook. Ik draag de bril voor het eerst vast.

18 jaar – Ik kies mijn bril in dezelfde winkelstraat maar bij een andere winkel en zonder moeder, die nog wel betaalt. Ik kies een zwaar, bronskleurig, matglanzend montuur, met afgeronde hoeken. Ik vermoed dat ik een serieuze indruk heb willen maken. Ik ging per slot van rekening naar de universiteit en naderde de volwassenheid. De bril neemt hierop een voorschot.

21 jaar – Ik haak vroeg in op de nieuwe trend: de montuurloze bril. Deze bril ondervangt het niet te verhelpen nadeel van een bril: bril te zijn, object dat de drager opscheept met niet uit te roeien vooroordelen, of zo meen ik: studiehoofd, serieus te zijn. De bril pleit: ”Kijk verder dan mijn neus en maak contact met mij!”. Ik ontwerp de vorm van de glazen mee.

29 jaar – Contactlenzen. Niet langer getypecast. Kunnen zijn zijn wie ik wil, niet langer gehinderd door een gezichtsbepalende bril.

34 jaar – Afzetting op mijn lenzen (oogirritatie) en daardoor vertroebeld zicht, en geregelde oogbolpijn, hinderlijk omdat je lenzen niet kunt afzetten, doen me besluiten: ik ga over op mijn oude sportbril, model ‘ziekenfondsbril’. Later kies ik, in hetzelfde Pearle-filiaal waar ik de lenzen heb gekocht*, een goedkoop montuur waarin de glazen van de sportbril passen.

39 jaar – Avontuur: een goudlamé montuur met erop gelakte kleuren, ‘als zonnevlekken door gebladerte’. Blauw, oranje, diverse groenen en lichtbruin, onder andere. Kijk je goed, dan zie je ze. De vlindervorm is riskant maar toch nog geen vrouwenmontuur, vind ik. Het blijft een montuur in de aanbieding. 
Begin van ‘de bril als statement’. In het showen van dit nieuwe montuur verneem ik dat sommigen letten op technische aspecten (neussteunen!) en soms stad en land afreizen voor een ‘bij hun passend’ montuur. Ze bezoeken daarbij zelfs dure particuliere zaken.

44 jaar - Upgrading, in de pas met mijn toegenomen budget. Een filiaal van Het Huis bevat deze Moschino. Het montuur is van kunststof, transparant, witgrijs met roze ondertoon. Al langer houd ik van een rechthoekige vorm die rond wordt afgebogen. Het staat voor: ‘ogenschijnlijk saai maar bij nadere beschouwing interessant’. ’Neutraal warm’ is net zo’n omschrijving. Dit hoor ik mijzelf ook vandaag de dag nog zeggen, als ik mijn wensen toelicht. Als ik deze bril net heb, voel ik me groeien. Iets van ‘Italië’ straalt op me af.

48 jaar – Veel winkels bezocht, in Leiden, Oegstgeest en Den Haag. Wat is het aanbod beperkt! Ik maak foto’s in diverse winkels van mijzelf met een kanshebbend montuur op. Ook internetsites van brillenwinkels en (ter plekke ontdekte) designmerken graas ik af. Ik maak onderscheid tussen modemerken – Gucci, Bulgari, Moschino, enz - en echt betere montuurmerken (hoogwaardige materialen en technieken). Aanschaf bij een ketenoptiek is uitgesloten, zoiets als eten van bio-industrieel vlees.

Orgreen, sterke kanshebber      [Postscriptum:] maar het niet geworden! Ik ga
                                                voor een Theo!**

Lang heb ik optiekwinkels als kruidenierszaken gezien en brillen als pakken melk. De diverse merken schenen kleine variaties op een vast thema: karnemelk, mager, halfvol en vol. Waarom meer betalen voor het A-merk?

7/9/08: hier is hij:

De erkenningswedloop

Wat roept zo’n ‘leven in brillen’ nu op: 

• Het voorbijgaan van alles: de dingen blijven (zelfs oude brillen nog even, bij iemand als ik), de mens is passant. Om de brillen gaapt lucht: de persoon die ze droeg, is verdampt.
• De gevoeligheid voor het oordeel van de ander: het blijvend je druk maken of je wel een leuke bril op hebt. Bij mijn eerste bril schaam ik me. Ik heb slechte ogen, ben een uitzondering. Het donkerbruin benadrukt mijn schande nog eens. Bij de tweede bril vind ik het (onbewust) belangrijk me te voegen. Ik wil erbij horen en kies wat in de mode is. Ik koop mijn onzekerheid af. Pas bij mijn laatste twee brillen daagt het besef – waarschijnlijk relatief laat – dat ik als persoon ook op mijn bril word beoordeeld. Oordeel dat ik zoek af te wenden: ’saai’. De terreur van dat elkaar beoordelen doet sommige scholen overwegen het schooluniform weer in te voeren. Zo erg hoeft het niet te zijn maar beide horen wel bij elkaar: (a) een persoonlijk statement maken (b) sociale vergelijking. Door zelf een ’spannende’ bril te kiezen, geef ik impliciet of onbedoeld aan: anderen zijn conventioneel, doorsnee.
• Mijn smaak heeft zich verruimd, ik ben iets vrijer en kritischer in mijn keuze geworden. Maar deels een budgetkwestie en uiteindelijk maakt het weinig uit (zie vorige punt)

*: Augustus 2008: in een Haagse winkel kom ik de man tegen die me 14 jaar terug aan de contactlenzen hielp in de Leidse Pearle, warm persoon met Iraanse roots, die me om beide was bijgebleven. Hij is nu eigenaar van een sjieke zaak in het centrum en herkent me spontaan!

Prodesignmodel, afgewezen optie

Bij de Theo komt het avontuur van het montuur, van de vorm. De Prodesign is introvert, de Theo – nee, niet overdreven extravert. Hij heeft ook wel wat Skandinavisch sobers. Maar ik voelde me in contrast wat meer stout jongetje worden, een montuur als een vlotte stripschets. En die jongen/man zit ook in mij. Dus dat communiceer ik nu, beoogd. [Later: ik blijk toch nog relatief degelijk gekozen te hebben...net goed]

Ik voer een succesvol gesprek, een tentoonstelling gaat definitief door. Als trekker is het succes deels op mijn conto te schrijven.
Maar o no, not I.
Ik registreer dat ik niet lach zoals de gesprekspartner en anderen, niet ontspannen ben. Spelbreker. Ik weer. Ik hoop niet als de man van de papiertjes en de voorbereide puntjes over te komen maar zou het? Ik hèb het papier met de puntjes meegebracht en rondgedeeld – service, meende ik – en vragen voorbereid. Maak ik ingewikkeld wat eenvoudig is? Of is dit juist zorgvuldig?

Ik start de dag rustig. Ontbijt, koffie en niet-zakelijke lectuur. Een beetje opwarmen. Maar de reportage over verkrachtingen in Oost-Congo grijpt me behoorlijk aan, besef ik plots. Gaat het wel goed met me?

“Nee”, gaf de man feedback terug, “dat ik jou help betekent niet dat ik hulpvaardiger ben dan ik me voorstel. Maar als ik jou zie, denk ik: die man moet geholpen worden”.

Een jaar terug had iemand me ”rattig” genoemd, vanwege de onvoorspelbare afwisseling van kracht en onzekerheid in mijn optreden. Dat leek nu een compliment.