Het eerste jaar van mijn studie wordt opgevrolijkt door twee foto’s. Ze tonen een groep mannelijke studenten in twee situaties: als zichzelf en uitgedost als jongeren uit de jaren vijftig. Het effect is hilarisch: wat stijf en ouwelijk ogen die korte kopjes, die kleding, die brilmonturen!

Even later, in de jaren tachtig, zijn de korte kopjes mode en het lange haar bijgezet bij de lange baard: als gedateerd en…hilarisch.

Daarna maak ik de terugkeer van het zware hoornen brilmontuur nog mee, als requisiet van de creatieve beroepen. Het montuur van mijn eerste bril, door mijn moeder voor me uitgezocht.

Een oudere studievriend verklaarde, midden jaren tachtig: “In de jaren zestig…als je aan de overkant van de straat iemand met lang haar zag, dan groette je elkaar, dan wist je: dat is een vriend!”. Ik kon me zijn vreugde voorstellen, en nog steeds. Even was het geste, geen pose.

De boodschap is helder: het is alles betrekkelijk.

Toch blijft mijn blik soms haken. Vandaag breng ik mijn pc voor reparatie naar de zoon van een vriend. Ik hem hem nog ooit luiers gewisseld. Hij draagt een broek met een laag kruis (maar minder laag als enige jaren terug, in de stijl die hij als skater geadopteerd had) en een Björn Borg-onderbroek, waarvan een reep van een decimeter boven de broekrand uitsteekt.

Is dit persoonlijke stijl, kostuum van een subcultuur of massaconsumptie? Lang geleden – in diezelfde jaren tachtig – las ik een sociologisch boek over popmuziek. Dat deelde de eerste klap uit. De auteur had onloochenbaar gelijk: liefhebbers ervaren hun favoriete underground band(s), geadoreerd door miljoenen, als de keus van de fijnproever. Maar ze kennen die band omdat het massacultuur is.
Branding – ik toon je mijn producten, die vertellen wie ik ben – is maar een verdunning van dit gegeven.

Boeddhisten glimlachen bij de suggestie een “nobody” te zijn. De meeste anderen zijn al gealarmeerd als een ander hetzelfde kledingstuk draagt.

Wij zijn in deze clip de you, niet in beeld

Tussen leven en beleven zit een vertraging. Ik merk het in het schrijven aan dit blog. Bijna altijd piel ik de volgende dag(en) nog aan een eerder bericht. Dat heeft te maken met de gebrekkige verwoording - ook verwoording en inhoud zijn overigens niet strikt te scheiden. Maar daarnaast wordt me geregeld pas de volgende dag duidelijk waar het me in het ‘moment’ van de vorige dag om te doen was.

Dit ‘vertraagde doorgifte’ noemen is wat naief. De Chinese staatstelevisie (houd me ten goede – anders die van een ander onvrij land) geeft live-beelden met enige vertraging door, zodat men staatsonwelgevallige uitingen eruit kan knippen. Zo ook kan ‘ik’ in het ‘uitzuiveren’ van de ruwe ervaring van de vorige dag ongemerkt censureren. Maar goed, dat kan ik ook al in de keuze van het ’moment’ en in de eerste verwoording.

Die vertraging leidt er soms toe dat ik na uren redigeren - zo erg is het soms, inclusief fotootjes zoeken – bedenk: en nu moet ik vandaag nog met iets komen!

Sommige schrijvers schrijven om te ontdekken wat ze vinden. Dat herken ik - in de moeizame versie.

Veel van wat ik doe op gebieden die enige creativiteit vragen, komt stommelend tot stand. Bijvoorbeeld bij boetseren. Ik begin met een idee, dat ik in mijn hoofd een eerste visuele uitwerking heb gegeven. Soms maak ik vooraf enkele schetsen. Maar de praktijk is vooral zoeken. Zekerheden zijn veelal negatief: iets ’klopt niet’, ‘bevalt niet’. Wat eraan schort…zoeken, pielen, afnemen, toevoegen. Soms totdat het drogen van de klei me dwingt af te ronden. Ook het gevaar van zo lang iets afnemen dat niets overblijft (de ui opschillen) is me bekend.

Ander voorbeeld is het verven van mijn huis. Mijn doel is een fraai afgestemd kleurenpalet. Levendiger dan een reeks variaties op gebroken wit maar ook weer niet kakelbont. Over de hal ben ik tevreden. Daar overheersen zonnebloemgeel en oranje. Ook de huiskamer is klaar. Die heeft een wand geverfd in hetzelfde geel als de muren van de hal; de andere wanden zijn in een bruinrozig crème (klinkt wat vies), warm als een vacht; daarnaast een laminaatvloer van blank eiken. Meubilair en grotere accessoires zijn in rood, geel, oranje, paars, roze en brique.

De problemen beginnen op het platje boven en de verbinding daarnaar toe, de trap. De opgave: de overgang maken van oranje naar rood. Het tapijt in de hal is oranjebruin (‘mango’), boven in twee kamers donkerrood met kersenlaminaat in slaapkamervloer en op het platje. De muren boven zijn wit met een roze zweem. De planken van het plafond boven zijn gebeitst in diverse kleuren donkerbruin (op een na gedaan door de vorige bewoner).

Mijn aanvankelijke plan: op het platje boven een rood floers te laten hangen, tot stand te brengen via reflectie. Ik verfde gangkast en deuren hazelnootkleurig (met iets van rood erin, dus, denk aan ijs), maar hield de muren in het lichtgeel van de hal en trapgang (in het kader van ‘niet kakelbont’). Roodreflectie moest komen van plinten en deurposten, geverfd in het wit met roze van de muren van de kamers boven (idem) en van een rood geverfd hekwerkje.

Het wonder wilde niet geschieden. 

Vervolgens verfde ik het klapluik naar de vliering in een fris bessenrood. Weerkaatsend licht van de trapverlichting zou een rood floers werpen op wand en deur. Helaas. Proefondervindelijke conclusie: wil je rood, dan moet je het verven.

Vervolgens bedacht ik een plan van geleide kleurwisseling. Op de trap wordt onnadrukkelijk de kleur groen geïntroduceerd, in een zeer lichte, gele variant, nog net geen signaalkleur. Het is aangebracht op de onderste baan van de trapwand. De betimmering waaraan de trapleuning vastzit, 10 cm breed, is geverfd in een rozerood met oranje zweem – als overbruggingskleur van oranje naar rood.  

Op het platje springt het groen van onder naar boven. De muren zijn erin geverfd, in een iets verzadigder toon. Het overschilderde geel keert terug op de gangkast en enkele andere deuren, in het uiterste oranjegeel dat nog als geel aanvoelt. Het moet het verdwijnen van het oranje doen vergeten. Dat oranje wordt opgevolgd door een iets verzadigder rozerood (met oranjezweem, dus) op de andere deuren. Deurposten en plinten zijn overgeschilderd in een iets verzadigder lichtroze. Kortom, het rood wordt boven de weg bereid maar is, afgezien van het hekwerk, nergens te bekennen, behalve als tapijt.

Nog ben ik niet klaar. Want nu botst de gele grondtoon van het groen op de wanden met de grondtoon blauw in de studeerkamer. Die blauwe grondtoon wordt naar voren gehaald door blauwe en paarse (geverfde) boekenkasten, meegenomen uit mijn vorige huis. Je ziet de botsing meteen. Het is geen aangenaam gezicht.

Dus nieuwe uitdaging: hoe een brug te slaan tussen het geel en blauw?

Je hebt groen in vele ondertonen, gelig, bruin, zilverig/grijs, blauw. Al vele staalkaartjes heb ik op muur en deur gehangen. Dingen reageren in de praktijk anders dan ik verwacht. Ook andere dingen dan ik verwacht reageren op elkaar. Eén wand is inmiddels in vijf kleuren groen geschilderd. Ook de laatste bevalt niet. ..

Om het af te maken: de traptreden wachten nog op een verfbeurt. Ik heb een druivenpaars, matter lichtgroen en bruiner oranje in gedachten. Maar niet kakelbont, natuurlijk.