In het nu blijven

Gisteren in de duinen, op de fiets, viel me iets in wat de kwestie van eereergisteren - hoe in het nu te blijven trappend op de fiets – verheldert: de cardio-hartslag. Dat is de hartslagfrequentie waarop je nog een gewone conversatie kunt voeren. Je bereikt dat gebied als je 60-70% van je vermogen inzet. Bewaak je deze grens, dan kun je aandacht blijven opbrengen voor je omgeving, buiten- en binnenwereld. Het is een inzicht van niets – “Ben je moe? Neem een pauze van vijf minuten en het gaat al weer” - maar toch van waarde.
Toegepast op de kwestie die ons zo bezighoudt:

• Met de wind in mijn rug en door de afdaling geprikkeld hard te rijden, ging ik op in de beleving van vaart, tot het tankje leeg was.
• In een noodsituatie gedwongen een uiterste krachtsinspanning te plegen, ga ik vast ook op in het spannende moment.
• Aparte situatie is het ‘doorrijden met een lege tank’, moe zijn maar niet pauzeren. Aandacht en moeheid verdragen elkaar slecht. Gisteren had ik op de terugweg zadelpijn. Ik had geen zin in een nieuwe pauze. Het onophoudelijk om aandacht zeurende zitvlak beperkte de aandacht die ik voor alle andere onderwerpen kon opbrengen. Dat lijkt erop.

Een scherpslijper zegt natuurlijk dat je nooit niet jezelf kunt zijn en dat dus ook ‘gespleten’ bent; net zoals je in je afwezigheid toch altijd in het nu bent.

Citaat van de dag
Thomas Mann, De Toverberg

“Hij heeft nogal lange tenen”, gaf Joachim toe. “Je had die medische behandeling niet zo bruusk van de hand moeten wijzen, of op zijn minst de psychische niet. Hij ziet het niet graag, als iemand zich daaraan onttrekt. Over mij is hij ook niet best te spreken, omdat ik hem niet genoeg in vertrouwen neem. Maar zo af en toe vertel ik hem toch wel een droom, dan heeft hij wat te ontleden” (p.27)

Voor wie het niet weet: dit is de deadpan-ironie van Mann.

10 jaar – Mijn eerste bril kiest moeder. ”Zo’n donkerbruin montuur staat leuk bij je blonde haar”. Ik durf geen nee te zeggen. Brildragers zijn al schaars en de enige met ook zo’n donkerbruin hoornen montuur is nu net die ‘rare’ klasgenoot, non-communicatief, raar fronsend of ongemakkelijk leunend op zijn scheef neergezette voet. Vier jaar lang blijft de bril in zijn koker, diep weggestopt in het zijvak van mijn schooltas. Ik kies een bankje voor in de klas. Filmvertoningen zijn de uitzondering. Dan zet ik hem sluiks op als het licht is gedoofd en meteen weer af zodra het eind zich aankondigt.

14 jaar – Moeder gaat mee, ik kies, in dezelfde optiekwinkel. De keus is geen probleem: een pilotenbril, die zijn in de mode, en met die keuze ben ik dat ook. Ik draag de bril voor het eerst vast.

18 jaar – Ik kies mijn bril in dezelfde winkelstraat maar bij een andere winkel en zonder moeder, die nog wel betaalt. Ik kies een zwaar, bronskleurig, matglanzend montuur, met afgeronde hoeken. Ik vermoed dat ik een serieuze indruk heb willen maken. Ik ging per slot van rekening naar de universiteit en naderde de volwassenheid. De bril neemt hierop een voorschot.

21 jaar – Ik haak vroeg in op de nieuwe trend: de montuurloze bril. Deze bril ondervangt het niet te verhelpen nadeel van een bril: bril te zijn, object dat de drager opscheept met niet uit te roeien vooroordelen, of zo meen ik: studiehoofd, serieus te zijn. De bril pleit: ”Kijk verder dan mijn neus en maak contact met mij!”. Ik ontwerp de vorm van de glazen mee.

29 jaar – Contactlenzen. Niet langer getypecast. Kunnen zijn zijn wie ik wil, niet langer gehinderd door een gezichtsbepalende bril.

34 jaar – Afzetting op mijn lenzen (oogirritatie) en daardoor vertroebeld zicht, en geregelde oogbolpijn, hinderlijk omdat je lenzen niet kunt afzetten, doen me besluiten: ik ga over op mijn oude sportbril, model ‘ziekenfondsbril’. Later kies ik, in hetzelfde Pearle-filiaal waar ik de lenzen heb gekocht*, een goedkoop montuur waarin de glazen van de sportbril passen.

39 jaar – Avontuur: een goudlamé montuur met erop gelakte kleuren, ‘als zonnevlekken door gebladerte’. Blauw, oranje, diverse groenen en lichtbruin, onder andere. Kijk je goed, dan zie je ze. De vlindervorm is riskant maar toch nog geen vrouwenmontuur, vind ik. Het blijft een montuur in de aanbieding. 
Begin van ‘de bril als statement’. In het showen van dit nieuwe montuur verneem ik dat sommigen letten op technische aspecten (neussteunen!) en soms stad en land afreizen voor een ‘bij hun passend’ montuur. Ze bezoeken daarbij zelfs dure particuliere zaken.

44 jaar - Upgrading, in de pas met mijn toegenomen budget. Een filiaal van Het Huis bevat deze Moschino. Het montuur is van kunststof, transparant, witgrijs met roze ondertoon. Al langer houd ik van een rechthoekige vorm die rond wordt afgebogen. Het staat voor: ‘ogenschijnlijk saai maar bij nadere beschouwing interessant’. ’Neutraal warm’ is net zo’n omschrijving. Dit hoor ik mijzelf ook vandaag de dag nog zeggen, als ik mijn wensen toelicht. Als ik deze bril net heb, voel ik me groeien. Iets van ‘Italië’ straalt op me af.

48 jaar – Veel winkels bezocht, in Leiden, Oegstgeest en Den Haag. Wat is het aanbod beperkt! Ik maak foto’s in diverse winkels van mijzelf met een kanshebbend montuur op. Ook internetsites van brillenwinkels en (ter plekke ontdekte) designmerken graas ik af. Ik maak onderscheid tussen modemerken – Gucci, Bulgari, Moschino, enz - en echt betere montuurmerken (hoogwaardige materialen en technieken). Aanschaf bij een ketenoptiek is uitgesloten, zoiets als eten van bio-industrieel vlees.

Orgreen, sterke kanshebber      [Postscriptum:] maar het niet geworden! Ik ga
                                                voor een Theo!**

Lang heb ik optiekwinkels als kruidenierszaken gezien en brillen als pakken melk. De diverse merken schenen kleine variaties op een vast thema: karnemelk, mager, halfvol en vol. Waarom meer betalen voor het A-merk?

7/9/08: hier is hij:

De erkenningswedloop

Wat roept zo’n ‘leven in brillen’ nu op: 

• Het voorbijgaan van alles: de dingen blijven (zelfs oude brillen nog even, bij iemand als ik), de mens is passant. Om de brillen gaapt lucht: de persoon die ze droeg, is verdampt.
• De gevoeligheid voor het oordeel van de ander: het blijvend je druk maken of je wel een leuke bril op hebt. Bij mijn eerste bril schaam ik me. Ik heb slechte ogen, ben een uitzondering. Het donkerbruin benadrukt mijn schande nog eens. Bij de tweede bril vind ik het (onbewust) belangrijk me te voegen. Ik wil erbij horen en kies wat in de mode is. Ik koop mijn onzekerheid af. Pas bij mijn laatste twee brillen daagt het besef – waarschijnlijk relatief laat – dat ik als persoon ook op mijn bril word beoordeeld. Oordeel dat ik zoek af te wenden: ’saai’. De terreur van dat elkaar beoordelen doet sommige scholen overwegen het schooluniform weer in te voeren. Zo erg hoeft het niet te zijn maar beide horen wel bij elkaar: (a) een persoonlijk statement maken (b) sociale vergelijking. Door zelf een ’spannende’ bril te kiezen, geef ik impliciet of onbedoeld aan: anderen zijn conventioneel, doorsnee.
• Mijn smaak heeft zich verruimd, ik ben iets vrijer en kritischer in mijn keuze geworden. Maar deels een budgetkwestie en uiteindelijk maakt het weinig uit (zie vorige punt)

*: Augustus 2008: in een Haagse winkel kom ik de man tegen die me 14 jaar terug aan de contactlenzen hielp in de Leidse Pearle, warm persoon met Iraanse roots, die me om beide was bijgebleven. Hij is nu eigenaar van een sjieke zaak in het centrum en herkent me spontaan!

Prodesignmodel, afgewezen optie

Bij de Theo komt het avontuur van het montuur, van de vorm. De Prodesign is introvert, de Theo – nee, niet overdreven extravert. Hij heeft ook wel wat Skandinavisch sobers. Maar ik voelde me in contrast wat meer stout jongetje worden, een montuur als een vlotte stripschets. En die jongen/man zit ook in mij. Dus dat communiceer ik nu, beoogd. [Later: ik blijk toch nog relatief degelijk gekozen te hebben...net goed]

Het Nederlands voetbalpubliek wil niet lijden.

Volgens mij is het begonnen met Thialf. Schaatskampioenschappen tellen veel ritten om des keizers baard. Maar enkele ritten, op het eind, doen er toe. Daar worden de prijzen verdeeld. Begrijpelijk dat het publiek amusement verwelkomt tijdens het ‘voorprogramma’.

Daarbij is in de schaatssport Nederlands succes bijna gegarandeerd. Met zulke helden is het gemakkelijk je vereenzelvigen. Naast “We are the world”-saamhorigheid (ik ben moreel goed) is die van “We are the champions” misschien nog wel lekkerder (ik ben een winnaar).

Ook Barend en Van Dorp hebben bijgedragen aan het huidige Oranjegevoel. Hun EK- en WK-programma’s op locatie slaagden erin hoge en lage cultuur te verbinden. Aan hun stamtafel was iedereen welkom. Jan Mulder: toegankelijk maar in zijn grilligheid en taalliefde niet helemaal van het volk. Henk van Dorp: de vleesgeworden Hollandse ‘gewoonheid’. En Frits Barend met gemeend overkomende waardering voor André Hazes (wat geen beletsel was om ‘hoge cultuur’-Kees Prins uit te nodigen voor persiflages). Ook waren veel Nederlandstalige bands te bewonderen. Daarbij hadden ze al street credibility bij oudere kijkers: begonnen bij Radio Veronica en werkzaam geweest voor het links-populistische Nieuwe Revu (naast het ‘hogere cultuur’-Vrij Nederland).

Het Oranje-sportevenement is veranderd in ‘een goede gelegenheid om uit te gaan’. Zoiets als een concert van U2.

Mij valt op dat het publiek mat en muisstil is als het wat minder gaat. Zoals vanavond bij Nederland – Rusland. Niets “twaalfde man”, zoals je dat op clubniveau soms aantreft, bijvoorbeeld bij Feyenoord. Bij dat type supporter is samen lijden met je club bestanddeel van het supporter zijn. Daar ben je loyaal door dik en dun. De lotgevallen van de club spiegelen daar meer die van echte mensen.

Ik wil de Oranje-supporters niet zonder meer vergelijken met het studiopubliek van succesvolle tv-producties als Idols en X-factor. Maar ze delen kenmerken:

• het fan-karakter. Voor een fan blijft het idool altijd wat onwerkelijk. Idolen sterven niet, jouw aanmoediging raakt ze niet. Gisteren had de steun van het publiek de spelers misschien over het dode punt geholpen.
• Oranje-supporters hebben “feestje bouwen” als rolvoorschrift overgenomen van het tv-publiek. Tv-publiek wordt bij grote producties vooraf flink opgewarmd, het Oranje-publiek zorgt er zelf voor. Al hoewel, de commercie zorgt voor uitdossing (brul-T-shirt, trommelhoed) en een feestprogramma (fanzones). Het publiek zat er gisteren bij alsof het onverwacht naar een spannende film keek, in plaats van de bestelde feel good-movie. De onbeïnvloedbaarheid der gebeurtenissen was eender.

Het Oranje-publiek lijkt geen raad te weten met tegenslag*. Daarvan ontbreekt iedere notie. Tegenslag is zoiets als ouders die eerder van vakantie terugkomen terwijl het feest van zoon- of dochterlief volop aan de gang is. Als het licht aanknipt staren de feestgangers als verblinde konijnen in het niets.

Nu allemaal weer netjes naar huis.

Toch heeft het feestnationalisme ook een verdienstelijke kant. Ik waardeer de onuitgesproken lange neus naar elk zwaar nationalisme. Ons nationalisme is een verkleedpartij, bij ons is de dubbelzinnige figuur van Annie M.G. Schmidt onderdeel van het nationaal ‘karakter’ geworden.

*: hoe ik zelf reageerde:

• heel lang de mogelijkheid van de gelijkmaker open houden
• vlak voor ik me overgaf aan het onvermijdelijke viel de gelijkmaker
• hernieuwde hoop op een erop-en-erover voor het einde van de officiële speeltijd
• ik was eerder niet vies van opportunisme en had er vrede mee dat de jonge Russen met enkele harde overtredingen ‘de lessen van het grote mensenvoetbal werd bijgebracht’. Ook hoorde ik me roepen: het maakt niet uit hoe we doorkomen, als we maar doorkomen. De volgende keer weer mooi voetbal
• Pas in de eerste verlenging sloeg het, plots, om: de Russen zijn gewoon veel beter. We verdienen het gewoon niet. Die omslag lijkt op een karper aan de haak die het gevecht opgeeft en zich uit het water laat tillen

Heel aangenaam trouwens, hoe reëel Van Basten na afloop over de wedstrijd oordeelde.

Gids Stadswandelingen Almere:
“In het Almeerse stadhuis zijn verschillende ‘handtekeningen’ van de architect te vinden. Zo zijn er bijvoorbeeld op de toiletten tegels met ‘CD’. Als u de uitgang bij de parkeergarage neemt, ziet u aan uw linkerhand twee halve ronde ramen met in het midden de initialen van de geestelijke vader”.

—————
Gewandeld door Almere Centrum en de Regenboog-, Eilanden- en Stripheldenbuurt in Almere Buiten.

Terzijde: wee de carrière van degeen die naar een hogere functie solliciteert vanuit de Burgemeester Dickerdacklaan! Stel je dat adres voor, prominent voor aan het cv!