Ik sta tegen het hek geleund, inmiddels benieuwd of dit keer wat zal gebeuren.

Zwaluwen zwieren boven het ven. Die waren hier vorige keer niet, meen ik. Het is iets, maar niet veel.

Een waterhoen spurt vanuit stand voorbij en gebruikt het water zoals een mountainbiker het vasteland. O, wacht, het is een betekenisvolle actie: een aanval op een waterhoen links. Deze is zich van niets bewust of gêneert zich voor de druktemaker. Hij dobbert onbewogen terwijl de korte strekke water wordt doorkliefd. Vervolgens tegen elkaar oprijden met de borst, geen gepik, en uitdager druipt af.

Het voorval ontroert me.

• Mijn vorig bezoek leerde dat mijn genieten van de natuur deels ’negatief’ is, natuur als plek ‘vrij van mensen’.
• Nu verstoren de vogels een andere illusie: die van symbiose. Het ondernemend waterhoen is de steen in de rimpelloze vijver, Karst T. voor de monarchist. “Je zult voor jezelf moeten opkomen” dringt zich op. En dit ontroert, wat betekenen zal dat ik me toespreek als een zorgzame ouder.

andere gebeurtenis

Dat roep ik dus als een automobilist me klem rijdt en dan ook nog binnensmonds. Op zulke momenten herken ik me weer: te onbelangrijk om me druk over te maken. Ik leef nog. Soit.

Ze kwam rechtstreeks uit een tweedaagse training “conflictcoaching” en was er vol van. In de pauze brandde ze los. Confronterend, zo’n training! Ze was er drie keer binnen korte tijd op gewezen wel een vraag te stellen maar niet in het antwoord geïnteresseerd (te lijken). ”Ik wist niet dat het zo erg is!”. Ze wilde meer authentiek leven.

Ik knik, blij even haar vertrouweling te zijn. Intussen onderdruk ik – braaf, verstandig of beide – mijn zinnelijk verlangen. Misschien schat ik ongemerkt mijn kansen. En vraag me af of ze echt niet weet van de zinnelijke spanning tussen ons, al jaren. Of is dit weer zo’n geval dat ik mijn verlangen in de ander projecteer?

‘Authentiek zijn’, wat is dat in situaties als deze? Er is zowel iets te zeggen voor gevolg geven aan als voor beheersen van je verlangen. En met je kansen wegen is ook niets mis. En uiteindelijk kruipt je verlangen toch gewoon waarheen het wil en verraadt het/je je.

Gisteren was ze er weer, na lange afwezigheid. Zo kon ik frisse indrukken opdoen. Die bevestigden de oude.

Ze voelt aan…als iemand die in mijn hand past. Het is een raar beeld, dat geef ik toe, maar dit is wat in me opkwam. Mijn hand als de befaamde “lege plek om te blijven” van Kopland (die bij nadere beschouwing dubbelzinnig is, waar las ik dat pas ook al weer). Haar rol in de vergelijking is vaag. Is ze lucht? Ik zoek in elk geval geen Catootje om in een doosje te doen. Misschien dat de halvemaanshand openheid aanduidt, geen muren. Maar ik blijf beschermend danwel wegcijferend, we zijn onvergelijkbare grootheden, er is geen kameraadschappelijkheid, geen hand in hand, ik vrees dat het eindwoord ’symbiotisch’ is.

Ik heb door schade en schande geleerd dat het gevoel van een wederzijdse ‘klik’ vaak slechts bij een partij leeft. Misschien is het de met een fantasie overdekte angst voor afwijzing, een mezelf voortoveren dat zij hetzelfde voelt.

‘Als een handschoen passen’ is de uitdrukking. Dat klinkt me te benauwd en zweterig. Te gevangen, wellicht.

Ze is verstandig en emotioneel volwassen, meer dan ik. Ze heeft je op een sympathieke manier niet nodig. ‘Een kat’ zeggen mensen in zo’n geval vaak. Katten zijn echter, vergeleken met haar, ongenaakbaar.

Ze heeft geen kapsones.

Ze is niet uit op vertederen of behagen, mist bijbedoelingen, lijkt wel. Ze moest live associëren op aangereikte trefwoorden. Zoals ze zich concentreert, luttele seconden ’denkt’, wacht, de associaties laat opkomen. Dat vertedert mij. Ze is dan geen meisje, niet naëf, trekt om zo te zeggen niet de diepe meisjesfrons. Ze valt samen met wat ze doet. Licht en lenig.

Ze is als kleren die lekker zitten.

Het Nederlands voetbalpubliek wil niet lijden.

Volgens mij is het begonnen met Thialf. Schaatskampioenschappen tellen veel ritten om des keizers baard. Maar enkele ritten, op het eind, doen er toe. Daar worden de prijzen verdeeld. Begrijpelijk dat het publiek amusement verwelkomt tijdens het ‘voorprogramma’.

Daarbij is in de schaatssport Nederlands succes bijna gegarandeerd. Met zulke helden is het gemakkelijk je vereenzelvigen. Naast “We are the world”-saamhorigheid (ik ben moreel goed) is die van “We are the champions” misschien nog wel lekkerder (ik ben een winnaar).

Ook Barend en Van Dorp hebben bijgedragen aan het huidige Oranjegevoel. Hun EK- en WK-programma’s op locatie slaagden erin hoge en lage cultuur te verbinden. Aan hun stamtafel was iedereen welkom. Jan Mulder: toegankelijk maar in zijn grilligheid en taalliefde niet helemaal van het volk. Henk van Dorp: de vleesgeworden Hollandse ‘gewoonheid’. En Frits Barend met gemeend overkomende waardering voor André Hazes (wat geen beletsel was om ‘hoge cultuur’-Kees Prins uit te nodigen voor persiflages). Ook waren veel Nederlandstalige bands te bewonderen. Daarbij hadden ze al street credibility bij oudere kijkers: begonnen bij Radio Veronica en werkzaam geweest voor het links-populistische Nieuwe Revu (naast het ‘hogere cultuur’-Vrij Nederland).

Het Oranje-sportevenement is veranderd in ‘een goede gelegenheid om uit te gaan’. Zoiets als een concert van U2.

Mij valt op dat het publiek mat en muisstil is als het wat minder gaat. Zoals vanavond bij Nederland – Rusland. Niets “twaalfde man”, zoals je dat op clubniveau soms aantreft, bijvoorbeeld bij Feyenoord. Bij dat type supporter is samen lijden met je club bestanddeel van het supporter zijn. Daar ben je loyaal door dik en dun. De lotgevallen van de club spiegelen daar meer die van echte mensen.

Ik wil de Oranje-supporters niet zonder meer vergelijken met het studiopubliek van succesvolle tv-producties als Idols en X-factor. Maar ze delen kenmerken:

• het fan-karakter. Voor een fan blijft het idool altijd wat onwerkelijk. Idolen sterven niet, jouw aanmoediging raakt ze niet. Gisteren had de steun van het publiek de spelers misschien over het dode punt geholpen.
• Oranje-supporters hebben “feestje bouwen” als rolvoorschrift overgenomen van het tv-publiek. Tv-publiek wordt bij grote producties vooraf flink opgewarmd, het Oranje-publiek zorgt er zelf voor. Al hoewel, de commercie zorgt voor uitdossing (brul-T-shirt, trommelhoed) en een feestprogramma (fanzones). Het publiek zat er gisteren bij alsof het onverwacht naar een spannende film keek, in plaats van de bestelde feel good-movie. De onbeïnvloedbaarheid der gebeurtenissen was eender.

Het Oranje-publiek lijkt geen raad te weten met tegenslag*. Daarvan ontbreekt iedere notie. Tegenslag is zoiets als ouders die eerder van vakantie terugkomen terwijl het feest van zoon- of dochterlief volop aan de gang is. Als het licht aanknipt staren de feestgangers als verblinde konijnen in het niets.

Nu allemaal weer netjes naar huis.

Toch heeft het feestnationalisme ook een verdienstelijke kant. Ik waardeer de onuitgesproken lange neus naar elk zwaar nationalisme. Ons nationalisme is een verkleedpartij, bij ons is de dubbelzinnige figuur van Annie M.G. Schmidt onderdeel van het nationaal ‘karakter’ geworden.

*: hoe ik zelf reageerde:

• heel lang de mogelijkheid van de gelijkmaker open houden
• vlak voor ik me overgaf aan het onvermijdelijke viel de gelijkmaker
• hernieuwde hoop op een erop-en-erover voor het einde van de officiële speeltijd
• ik was eerder niet vies van opportunisme en had er vrede mee dat de jonge Russen met enkele harde overtredingen ‘de lessen van het grote mensenvoetbal werd bijgebracht’. Ook hoorde ik me roepen: het maakt niet uit hoe we doorkomen, als we maar doorkomen. De volgende keer weer mooi voetbal
• Pas in de eerste verlenging sloeg het, plots, om: de Russen zijn gewoon veel beter. We verdienen het gewoon niet. Die omslag lijkt op een karper aan de haak die het gevecht opgeeft en zich uit het water laat tillen

Heel aangenaam trouwens, hoe reëel Van Basten na afloop over de wedstrijd oordeelde.