Wonderlijk, hoe we in onze ‘zelfstandige’ levenswandel doordrongen zijn van anderen.

Doorlopend toetsen we onze opvattingen en plannen aan anderen en passen ze aan. Dat gebeurt zo vanzelfsprekend dat het niet opvalt. Ik wil het hier hebben over de invloed van anderen op alledaagse levenskeuzes. Op het al dan niet aankaarten van kwesties in de persoonlijke sfeer, al dan niet aanpakken van zaken, al dan niet je koers verleggen. En nog meer in het bijzonder op een klein werkzaam element: opbouwende, bemoedigende feedback. 

Want dat verbaasde me vandaag.

Want wat is opbouwende feedback? De meeste bemoedigende tips of aansporingen verrassen niet. Dat is juist hun kracht. Je kunt het zelf bedenken, sterker nog, dat doe je geregeld, als je anderen bemoedigt. Ze corrigeren geregeld een eenzijdige voorstelling van zaken. De ontvanger is uit evenwicht, ziet het te zwart in. Daarom werkt het niet als je het tegen jezelf zegt.

Bemoediging is prothese op een tijdelijk haperende wils-/daadkracht. Tijdelijk neem je de woorden van een ander voor waar aan. Tijdelijk – maar vaak lang genoeg om een gunstige keten van gebeurtenissen in gang te zetten. Dat beetje hoop of vertrouwen waaraan het ontbrak. Een onkritisch geloof in de aantrekkelijkheid of kansrijkheid van een voorgehouden handelingsoptie met gunstige gevolgen. Of onvoorziene gevolgen. Maar andere.

Wat een sof, de hele dag binnen, zonwering toe, een broeikas. Gelukkig vanavond een eind fietsen.

Onderweg ontmoet ik een man op een vierwieler. Van een afstand lijkt zijn karretje op een buggy, de kleine auto zonder dak op het onderstel van een Volkswagen Kever. Maar meer nog lijkt het of ik tegen een groot formaat elektrische grasmaaier aankijk of een gestripte tractor op lage bandjes – een driewieler, met vierde wiel om junior voor vallen te behoeden.

De man parkeert, met draaiende motor, op het weggedeelte voor fietsers. Hij spreekt een man in een sportwagen cabrio aan, gestald op het parkeerterrein naast een benzinestation.

Het wekt de indruk van omhoog praten, iemand die volhardt in de joviale toon van gelijken, tegen de feiten in.

Dan trekt hij op naar het stoplicht, even verderop. Hij begint een nieuw gesprek, nu tegen een man links in een lesauto.

Het licht verspringt. In een mum van tijd is hij weg. Beduusd staar ik het gat na waarin hij is verdwenen, de grijns als het ware nog op mijn gezicht.

Het is een andere man geworden. 

Eerst denk ik dat hij zich die stoere houding kan permitteren door de wetenschap van de paardenkrachten onder zijn kap. Dan besef ik pas dat ik hem helemaal niet stoer vond – voor het optrekken.

De bevangenheid blijft. Met terugwerkende kracht verandert het wagentje in een valstrik. Een open uitnodiging hem uit te lachen. De val klapt op het moment dat je beseft dat niet te doen. Je zwijgt ongemakkelijk. Je erkent: jij bent de baas.

Het gedrag van de zakenmannen – hun forse bedragen, stevige taal – paste in zijn beeld van hun wereld. Hij was geneigd in hun zijn meerdere te erkennen. Maar zijn erkenning bleef uit, tot zijn verbazing. 

Hij luisterde.

Ongemerkt won zijn zwijgen aan kracht, als de maan die al een tijd aan de hemel staat*.

*: Ontleend aan Pessoa, Fragment van een Ode