Always my weakness, like a simple tune


Over eenvoud als waarde.

Schrap je, in een streven tot de kern van iets te komen, teveel ‘bijkomstigheid’, houd je niets over. Dit is het dilemma van de kunstenaar ‘schavend’ (o, de mis- leiding door woorden) aan een ‘bijna af’-beeld.

Hoeveel detaillering is minimaal vereist om te kunnen ontroeren? De vraag was aan de orde in een zeker soort Nederlandse poëzie uit de jaren zestig van de vo- rige eeuw. Men probeerde aan particuliere anekdotes een universele strekking te geven. Teveel anekdote blijft te particulier, te algemeen gemaakt ontroert de a- nekdote niet meer, houdt op anekdote, belevenis te zijn. Een mijns inziens niet geslaagd voorbeeld van Rutger Kopland:

Juffrouw A.

Op 19 september, een nevelige
negentiende, stapte juffrouw A
aan de verkeerde kant van
haar scheepje Steeds Tevreden
in het Meppelerdiep.

Het was al koud, zij had
de kachel niet aan kunnen krijgen,
haar oude moeder was gestorven,
alles roestte en knarste, vanuit
haar kombuis leken god en
sociale zaken niet te bereiken.
zij ging van boord.

Over zulke zaken had ik het eerder. Vandaag werd ik er weer mee geconfronteerd toen ik mijn stem uitbracht voor de publieksprijs van de Zomer-Expo.

    

Ik gaf mijn stem aan Klimaatverandering van Gert Beukema. Misschien te eendui- dig een moraliteit, de titel te nadrukkelijk woordspelig, maar voor mij schuurt de foto nog voldoende.

Schuren / schaven.

De beschouwer wordt een gecanoniseerd Nederlands winterlandschap ingeleid (Hendrick Avercamp). Wie denkt bij deze foto niet aan hoe hij of zij leerde schaatsen op de sloot achter het huis? Het beeld raakt op een primair-affectief niveau.

Het schokeffect van deze foto is dat hij deze idylle doet verschijnen als het re- sultaat van een zuiveringsactie. Het toont de onverdraagzame kant van het verlangen naar overzichtelijkheid.

Het procedé van Beukema’s foto is bekend en wordt ook gebruikt door het werk ernaast: het doorkruisen van verwachtingen. Het veronderstelt / vereist de verwachting, anders werkt het niet.

dit vind ik niet interessant meer (het werk naast Beukema)

Tweede inzending die er voor mij uitsprong is Marieke van Diemen‘s Museum- zicht – Kunsthal Rotterdam. Het minst pretentieuze werk, ‘pretentieus’ in de zin van kunst die nadrukkelijk kunst is. Ook deze foto – onderdeel van een serie – loopt dat gevaar, gezien de titel (en ook als je de serie in zijn geheel bekijkt). Ik genoot ‘puur’ esthetisch en vanwege de technische kwaliteit.

                                                                                                                       .
Ook Van Diemen volgt een bekend procedé, ‘druppels op een ruit’ (hier matglas, ribbelglas), glas benut als dubbelzinnig transparant en vervormend materiaal. De vervreemding hier blijft geruststellend ‘esthetisch’.

Misschien zeg ik niet meer dan ‘Maak het niet onnodig ingewikkeld’.

Verlangens zijn niet onschuldig. Achter het verlangen naar helderheid ligt dat naar waarheid (onscherpte kun je niet scherp krijgen, helder uitdrukken – het doet me denken aan hoe filosofen ooit gevoelens omschreven: ‘clara et confusa’, helder en verward…). En het verlangen naar waarheid combineert een verlangen naar zekerheid en verbondenheid, samen hetzelfde helder zien.

Andersdenkenden vormen dus een dubbele bedreiging.

Advertenties

2 comments so far

  1. Rob Alberts on

    In musea schijnen mooie dingen te zien. Het oog mag daarbij buiten en onverwacht ook veel moois aanschouwen.
    De foto van de abri springt er daarom voor mij uit.
    Vriendelijke groet

    • Age on

      Dag Rob,

      Teveel eer. Ik redigeer mijn postings nog lange tijd na. Nu deze posting flink is uitgebreid, verliest het opnemen van die abri-foto zijn zin. Om je opmerking nog enige begrijpelijkheid te geven – en uit ijdelheid – wilde ik hem hier nog invoegen. Maar dat lukt niet…

      Overigens kun je natuurlijk en/en redeneren: ‘mooie’ wereld buiten én aansprekende kunst binnen (en buiten). Dat schijnt niet alleen zo, dat is zo – alleen verschilt dat van individu tot individu. Als Amsterdammer hoef je niet ver te lopen om de proef op de som te kunnen nemen.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: